Community of purpose - organisatie van de toekomst

De nieuwe generatie werkenden zoekt veel meer naar vervulling in werk in plaats van status of geld. Hun dienstbetrekkingen duren steeds minder lang. Dat zorgt ervoor dat organisaties zich anders moeten gaan structureren. Wij geloven dat organisaties van de toekomst gaan functioneren als zogenaamde ‘communities of purpose’. In deze blog leggen we uit hoe dat eruitziet. 

Organisaties en purpose

Met purpose bedoelen we het hogere doel waar de organisatie voor staat. Dit hogere doel stuurt alle activiteiten in de organisatie op de achtergrond. Het articuleren en centraal stellen van zo’n hoger doel, wordt wat ons betreft steeds urgenter voor organisaties. De nieuwe generatie werkenden, wil vooral weten waar organisaties voor staan. Liefst is dat een doel dat verheffender is dan ‘winst maken’. Zo’n doel is voor hen de doorslaggevende reden om wel of niet voor een organisatie te gaan werken. Een purpose wordt ook belangrijker, omdat het in deze turbulente tijden het enige is dat houvast biedt. De diensten en producten die vandaag in trek zijn, zijn morgen wellicht al gedateerd. Dan heb je een hoger doel nodig als houvast om snel nieuwe producten of diensten te kunnen ontwikkelen.

Naast deze actuele redenen, zijn er genoeg andere redenen te bedenken waarom zo’n doel goed is voor organisaties. Zo haakt het direct in op de intrinsieke motivatie van je medewerkers. Ze zullen meer werk verzetten als ze dat doen voor een doel waar ze in geloven. Bovendien helpt het medewerkers om hun werk efficiënt te doen. Ze hebben immers altijd het hogere doel waar ze beslissingen voor hun dagelijkse werk aan kunnen toetsen. Dat zorgt uiteindelijk voor een zelfredzamer type in je organisatie.

‘Community of purpose’

In een community of purpose komen deelnemers bij elkaar om aan eenzelfde doel te werken. Ze doen dit vanuit intrinsieke motivatie en zonder dat er geld tegenover staat. Voor hen is het interessant om deel te nemen, omdat ze invloed kunnen uitoefenen op het eindresultaat, ze er nieuwe mensen door leren kennen en het doel voor hen intrinsiek waardevol genoeg is om vrijwillig tijd in te investeren.

Deelnemers brengen allemaal hun eigen unieke competenties mee, die ze op hun eigen manier inzetten voor het achterliggende doel. Als geheel is een community of purpose erg duurzaam; Zo bestaat Wikipedia bijvoorbeeld al jaren. De individuele deelnemers in de community zullen sneller doorstromen. Eenmaal actief betekent niet dat je dat tot in de lengte van jaren hoeft te blijven. Een community wisselt sterk van samenstelling.

Iedereen in de community kan een leiderschapsrol pakken. Soms zijn dat de voor de hand liggende types, maar vaker zijn het gewoon mensen met een initiatief of een idee die anderen weten te inspireren. We hebben het dan over ‘informeel leiderschap’. Een community is ook inclusief. Iedereen mag en kan deelnemen als hij/zij zich geroepen voelt door het doel van de community. Je hoeft je alleen maar te melden.

De organisatie van de toekomst

De eigenschappen die al aanwezig zijn in een community of purpose, passen erg goed bij de organisatie van de toekomst. De organisatie van de toekomst ontkomt er niet aan een hoger doel centraal te stellen. Op basis van dit doel is iedereen welkom om dit te helpen bereiken (inclusie). Of je nu medewerker, klant of geïnteresseerde bent; voor elk van die doelgroepen zijn in de organisatie van de toekomst mogelijkheden. Soms zijn dat langere betrekkingen, maar bijdragen mogen ook eenmalig zijn (ideeën aandragen, reclame maken).

De rollen en taken in deze organisatie zijn minder rigide. Vanuit aanwezige competenties en je eigen behoeften kun je bijvoorbeeld het ene moment bezig met een projectvoorstel en ben je het volgende moment een netwerkborrel aan het organiseren. Zolang het hogere doel maar wordt gediend.

De arbeidsbetrekkingen in de organisatie van de toekomst zijn veel kortstondiger. Dat is niet erg, want dit gaat werken volgens hetzelfde principe van de community of purpose: wisselend van samenstelling maar duurzaam.

Leiderschap in zulke organisaties is veel meer gebaseerd op faciliteren en inspireren dan op controleren. Het doel wordt het sturende principe. Teams genieten vertrouwen om zelf beslissingen te nemen, en de leider die top-down organiseert verdwijnt langzamerhand. De leider van de toekomst is een communitymanager. 

Digitale tools zoals een social intranet zijn cruciaal om alles te kunnen coördineren:

  • Openbare profielen met toegekende rollen en compenties
  • Terugkoppeling over behaalde resultaten in centrale nieuwsfeed (transparantie)
  • Netwerken kunnen opbouwen van gelijkgestemden
  • Openstellen van roadmaps, resultaten en rollen voor externen (klanten, geïnteresseerden)

Sociaal contract

Hoe kunnen organisaties naar zo’n andere manier van werken toe gaan? Ze zullen met behulp van een sociaal platform medewerkers moeten betrekken voor de formulering van het doel. Het gaat erom dat iedereen met elkaar een sociaal contract sluit om een samen geformuleerd doel na te jagen.

De enige manier waarop dat lukt is als het doel in co-creatie tot stand komt. Alleen dan zal het breed worden gedragen. Het is een verandertraject dat samen met medewerkers tot stand moet komen. Bottom-up, we schreven er al eerder over.

Dat begint dus met een inventarisatie van aanwezige ideeën, aanwezige informele leiders en voorbeelden. Op basis daarvan kunnen virtuele en live discussies worden gebruikt om het doel verder te definiëren. Wetende dat het doel nooit helemaal klaar zal zijn. Het is een blijvend proces van bijstellen, updaten en evalueren.

Auteur

Peter Staal

Community Building Consultant at Bind